Yükleniyor...
Son Dakika
8.10.2018

Bademin anavatanı, 400 milyon dolarlık badem ithal etti

Bademin anavatanı Türkiye, son 4 yılda 400 milyon dolarlık badem ithal etti. En fazla ithalat yaptığımız ülke ise ABD. Badem, başka hiçbir ürünün olmadığı kıraç, kurak topraklarda özel bir bakım ve sulama gerektirmeden yetiştirilebiliyor.

Dünyanın en kaliteli ve lezzetli bademlerini yetiştiriyoruz, ama tüketime yetişemiyoruz. Yıllık ortalama 17 bin 872 tonu geçen badem ithalatına Türkiye son dört yılda 400 milyon dolar ödedi. Bademin anavatanı olmasına karşın bu tablonun Türkiye’ye yakışmadığını kaydeden Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretimde Fas, Suriye ve Yunanistan’ın gerisinde kalarak dünya sekizincisi olan ülkemizde badem üretiminin desteklenmesi gerektiğini dile getirdi.

 

Antalya’nın Kaş ilçesinde satın aldığı taşlık vd susuz araziye beş yıl önce iki bin adet badem ağacı diken sanatçı Aydın Çukurova ise geçtiğimiz yıl bir ton civarında ürün aldığını belirterek, “burada insanlar tarımı küçümsüyorlar, yabancılara satılan araziler villalarla doldu. Oysa burası bademin ana yurdu” diye konuştu. Bayraktar, bademdeki üretimin tüketimi karşılamadığını bildirerek, “Dünyanın en lezzetli, en kaliteli bademlerini yetiştiriyoruz ama tüketime yetişemiyoruz” dedi.

 

Badem alanları arttı, ama üretim tüketime yetmiyor
Bayraktar, yaptığı açıklamada, Karadeniz Bölgesi ile ilkbahar geç donları nedeniyle İç Anadolu Bölgesi haricinde Türkiye’nin her bölgesinde yaşam bulan bademin, verimsiz, çorak, taşlı, atıl arazilerde, son derece düşük su ihtiyacıyla rahatlıkla yetişebildiğini belirtti. Bundan dolayı fındıktan sonra büyük alanlarda yetiştirilebilecek, getirisi ve ihracat potansiyeli yüksek sert kabuklu meyve olabileceğine dikkat çeken Bayraktar, “Badem alanları son 10 yılda üç buçuk katına çıktı. Üretim alanı 2004 yılında 78 bin dekardı. 2008 yılında 100 bin, 2011’de 200 bin dekarı geçti. 2014’de 270 bin 203 dekara çıktı. Üretim, 2004’de 37 bin tondu. 2013’de 82 bin 850 tona yükseldikten sonra, geçen yıl 73 bin 230 tona indi. Geçen yıl hariç üretim 2006’dan beri artıyor. İklim koşulları neticesinde geçen yıl ağaç başına verimin 16­17 kilogramdan 13 kilograma düşmesi nedeniyle üretimde azalma oldu” bilgisini aktardı.

 

“Atıl bırakılan arazilerde badem üretilebilir”
Datça yöresindeki üretimiyle bilinen Datça bademinin, ABD’de ıslah edilen çeşitlerinin devreye girmesiyle giderek yaygınlaştığını kaydeden Bayraktar, verilen destekler nedeniyle, çiftçilerin çok fazla para harcamadan bahçe kurarak bir dekardan diğer ürünlerden elde edilen gelirin iki­ üç katını kazanabildiğini anımsatarak, “Çiftçilerimiz, atıl bıraktıkları taşlı, boş ve kıraç arazilerinde badem üretebilirler” dedi.

 

Öte yandan, badem yetiştiriciliğinin süneyle mücadelede sağladığı kolaylık açısından, buğday üretimini de olumlu etkilediğine dikkati çeken Bayraktar, “Badem ağacı süne zararlısının konukçu ağacıdır. Badem ağacının salgıladığı nektarin, süne zararlısını kendine çeker. Kabuklarının arasındaki parazitler ile de süne zararlısını yok eder” ifadelerine yer verdiği açıklamasında, Anadolu’nun bademin gen kaynağı olmasına karşın Türkiye’nin üretimde, ABD, İspanya, İran, Fas, Suriye, İtalya ve Yunanistan’ın ardından sekizinci sırada yer aldığını ve dünya badem üretiminin 2,9 milyon tona ulaştığını kaydetti.

 

“Ağaç başına verim Türkiye’de 11, ABD’de 50 ”
Türkiye’deki badem yetiştiriciliğinin, gerekli altyapı çalışmalarının yapılmamış olması nedeniyle henüz istenilen düzeye gelmediğini vurgulayan Bayraktar, şunları söyledi: “Ülkemizde ağaç başına ortalama badem verimi yıllara göre 11 ile 17 kilogram, ıslah edilmemiş yerli bademlerde beş ile 10 kilogram arasında değişirken, Amerikan bademinde verim 50 kilograma kadar çıkmaktadır. Yüksek verime ulaşmış ABD, dünya badem ihracatının yüzde 60’ını karşılamaktadır. Bademin anavatanı olmamıza, hemen her bölgemizde milyonlarca yabani badem ağacı bulunmasına rağmen, son beş yılda 89 bin 361 ton badem ithal ettik. İhracatımız aynı dönemde 33 bin 216 tonda kaldı. Yıllık ortalama ithalat 17 bin 872 tonu, ihracat ise 6 bin 643 tonu geçiyor. 2010­-2014 döneminde 311,9 milyon dolarlık badem ihraç ederken, ithalat 399,2 milyon doları buldu. Buna göre, yıllık ortalama badem ihracatımız 62,37 milyon dolarken, ithalat 79,84 milyon dolara ulaşıyor. Bu bize yakışmıyor.”

 

“Fındıktaki gibi bademe alan bazlı destek verilmeli”
Badem yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılarak verim ve üretimin artırılması için yapılması gerekenleri de sıralayan TZOB Başkanı Bayraktar, “Badem üretiminde çeşit standardizasyonu sağlanmalı, standart ve kaliteli çeşitlerden elde edilen fidanlar üreticiye ulaştırılmalı, Kapama bahçe kurulması teşvik edilerek desteklenmeli, İhracat potansiyelini artırmak için dış pazarlara yönelik çalışmalara önem verilmeli, Badem üreticisinin girdi ihtiyaçlarının karşılanması için destekler zamanında ödenmeli, Gübre, mazot, toprak analiz desteğinin yanı sıra prim desteği ya da fındıktaki gibi alan bazlı destek verilmeli; üreticimizin, ürününü değerine pazarlayabilmesi, kaliteli ürünün her an piyasada bulunabilmesi için lisanslı depoculuk ve ürün ihtisas borsaları hayata geçirilmeli. Bademin, mekanizasyon yoluyla el değmeden sağlıklı koşullarda işlenerek iç badem olarak pazarlanması sağlanmalı” önerisinde bulundu.

 

BU YILIN 6 AYINDA ABD'YE 72 MİLYON DOLAR ÖDEDİK
TMO Genel Müdürü İsmail Kemaloğlu, bu yılın ilk 6 ayında sadece ABD’den 13 bin 716 ton badem ithal edildiğini ve bunun karşılığında ABD'ye 72 milyon dolar ödendiğini açıkladı.

 

ADIYAMAN'DA REKOLTE 10 BİN TONA ÇIKTI
Adıyaman'da geçen yıl 4 bin 800 ton olan badem rekoltesi bu yıl 10 bin tona çıktı. Badem verimini yüzde 100'ün üzerinde artırdığı için arıcılıkla birlikte yürütülen çalışmalar kapsamında, 2023'te badem üretim alanının 100 bin dekara, kovan sayısının da 100 bine çıkarılması hedefleniyor. Kaynak: Atlas Dergisi





Bu Habere Ait Fotoğraflar

Bu Habere Ait Yorumlar


" Okuyucular tarafından www.ulusaltarim.com 'da yayınlanan içeriklere ilişkin yapılan yorumların cezai ve hukuki sorumluluğu yorumu yapan kişinin kendisine aittir. "

" Okuyucu yorumları hukuka uygunluk veya güncel bilgi içerip içermediği hususları bakımından değerlendirilmemekte, yorumlar otomatik olarak onaylanmaktadır. www.ulusaltarim.com, yapılan yorumlarla ilgili herhangi bir konuda sorumluluk kabul etmemektedir. "

" Köşe yazarının kaleme aldığı yazıların her türlü hukuki sorumluluğu yazarın kendisine aittir.
Ulusal Tarım, yazarların düşünce özgürlüğüne müdahale etmemektedir. "
Adınız *

E-Posta * (Yorumda Görünmeyecektir.)

Yorumunuz *



Yorumu Gönder