Yükleniyor...
Son Dakika
30.11.2018

Siyez: Modern buğdayın atası...

Buğday hem tarımın temeli, hem de insanın temel gıda maddesi. İnsanoğlunun tarım kapsamında ilk yetiştirdiği bitki olan buğday binlerce yıl içinde gerek ıslah çalışmaları gerekse genetik müdahalelerle çok büyük değişikliklere uğradı. Peki günümüz buğdayının atası ise olan siyezi hiç merak ettiniz mi?

Siyez, çeşitli kaynaklara göre 10-12 bin yıl öncesine dayanıyor ve bugün yetiştirdiğimiz modern buğdayın atası sayılıyor. İlk olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Karacadağ’da yetiştirilmeye başlanmış. Günümüzde en çok Kastamonu bölgesinde üretiliyor.

 

Siyezin en önemli özelliği, genetik yapısının 10 bin yıl boyunca hiç bozulmamış olması. Tarla içinde tek bir siyez başağı bile olsa kolaylıkla ayırt edilebiliyor. Tek başakçıklı ve sık kavuz yapısıyla dikkat çekiyor. Hastalıklara, zararlılara ve soğuğa karşı oldukça dayanıklı bir tür. Daneyi saran sert kavuzu ayırıp işlemek çok zor ancak bitkiyi de dayanıklı hale getiren işte bu yapısı.

 

SOĞUĞU VE KARI SEVİYOR

Siyez soğuk havayı ve kar altında kalmayı istiyor. Unda yüzde 30, bulgurda yüzde 50-60 fire vermesi ekonomik açıdan değerini azaltıyor. Kastamonu’da siyez yetiştiren çiftçiler bunu hem kendileri kullanıyor hem de hayvan yemi yapıyorlar. Görünümü arpayı andıran siyez, kışların soğuk geçtiği Kastamonu için uygun bir buğday türü. Kastamonu dışında Erzincan, Tekirdağ, Kocaeli, Edirne ve Kars’ta da yetiştiriliyor.

 

Siyez gluten oranı düşük bir buğday türü olarak biliniyor. Ancak gluten oranı sıfır değil. Bu sebeple çölyak hastaları ve gluten intoleransı olanlar için siyez tüketimi de riskli. Öte yandan siyezde, modern buğdaya göre iki kat daha fazla A vitamini bulunuyor. Demir ve çinko oranı da daha yüksek. Sindirimi daha kolay.

 

İTHAL TOHUMA ÇARE

Siyez, ithal tohum için de çare olabilir. Anadolu coğrafyasının buğdayı olan siyezi, hasattan sonra rahatlıkla tohumluk olarak ayırabilirsiniz. Anadolu’ya özgü siyez, son dönemde ABD, Ukrayna ve İspanya’ya da götürüldü. Önümüzdeki dönemlerde bu ülkelerin siyezi sahiplendiğini görürsek şaşırmayalım.

 

Bir kaç yıl öncesine kadar siyez sadece bulgur ve un olarak alınabiliyordu.Ancak son yıllarda tarhanadan ezmeye, makarnadan mantıya kadar pekçok ürün siyezden imal edilmeye başlandı.

KASTAMONU’DA BAŞ ARAZİLERE SİYEZ EKİLECEK

Öte yandan Kastamonu’da köylerde boş kalan topraklara siyez ekimi için çalışma başlatıldı. Bu sayede ilde siyez üretiminin iki katına çıkarılması hedefleniyor.





Bu Habere Ait Fotoğraflar

Bu Habere Ait Yorumlar


" Okuyucular tarafından www.ulusaltarim.com 'da yayınlanan içeriklere ilişkin yapılan yorumların cezai ve hukuki sorumluluğu yorumu yapan kişinin kendisine aittir. "

" Okuyucu yorumları hukuka uygunluk veya güncel bilgi içerip içermediği hususları bakımından değerlendirilmemekte, yorumlar otomatik olarak onaylanmaktadır. www.ulusaltarim.com, yapılan yorumlarla ilgili herhangi bir konuda sorumluluk kabul etmemektedir. "

" Köşe yazarının kaleme aldığı yazıların her türlü hukuki sorumluluğu yazarın kendisine aittir.
Ulusal Tarım, yazarların düşünce özgürlüğüne müdahale etmemektedir. "
Adınız *

E-Posta * (Yorumda Görünmeyecektir.)

Yorumunuz *



Yorumu Gönder