Yükleniyor...
Son Dakika
17.1.2019

Nar yetiştiriciliği için pratik bilgiler

Anadolu, 5 bin yıldır yetiştirilen narın ana vatanı... Türkiye'de yaklaşık 50 ilde nar üretimi yapılıyor. Meyve suyu tüketiminin ve ihracat imkanlarının artmasıyla nar çiftçiler için kazançlı bir alternatif haline geldi. Peki nar yetiştiriciliği nasıl yapılır?

İKLİM KOŞULLARI

Kış mevsiminin ılık ve yağışlı, yazların ise uzun, sıcak ve kurak geçtiği bölgelerde nar yetişebilmektedir. Genellikle soğuğa dayanıkladır ancak eksi 10 derecenin altında taze sürgünler, eksi 18 derecenin altında ise ana gövde soğuktan zarar görür. Nar ağacı, güneşi çok sever. Deniz seviyesinden yaklaşık 1000 metre yüksekliğe kadar olan bölgelerde yetişebilir.

 

Nar ağacı geç çiçek açtığı için ilkbahar donlarından zarar görmez ancak geç sonbahar donları olumsuz etki yapabilir. Yıllık ortalama 500 milimetrelik yağış ortalaması yeterlidir ancak bu yağışın ilkbaharda düşmesi istenmektedir. Yazın yağan yağmur, meyve kalitesini düşürür, meyve kabuğunda çatlamalara yol açar. Öte yandan yazın görülen yüksek nispi nem de meyve kalitesini azaltır.

 

Rüzgar da nara zarar verdiği için bahçeler rüzgar kıranlarla korunmalıdır. Narda çiçeklenme dönemi 50-70 gün, meyve gelişme dönemi de 120-160 gün arasındadır. Tropik bölgelerde her dem yeşil olan nar, subtropik alanlarda kısmen ya da tamamen yaprak döker.

 

 

TOPRAK ÖZELLİKLERİ

Çakıllı topraklardan ağır killi arazilere kadar farklı koşullarda nar yetiştirilebilir. Ancak derin, geçirgen, alkali, kumlu killi, organik maddelerce zengin topraklar idealdir. Alkali ve asit topraklarda da yetişebildiği gibi orta derecede tuzlu topraklarda da üretilebilir. Narda en iyi sonuç, kuru ve sıcak hava şartları ile derin, geçirgen nemli ve serin topraklarda elde edilir.


 

Uzun bir sıcaklık ve güneşlenme dönemi istediği için nar bahçelerinin güney, güney-doğu veya güneybatı yönlerine doğru bakması önerilir.


 

NARIN ÇOĞALTILMASI

Nar bitkisi, aşıyla, dip sürgünleriyle, daldırma ve çelik yöntemiyle çoğaltılabilir. Ekilen tohumlar, 20 ila 30 gün içinde çimlenir. Ancak narda tohumla çoğaltma işleminde aşı uygulaması gerekmektedir. Bundan dolayı ekonomik anlamda nar yetiştiriciliği için en uygun yöntem odun çelikleriyle çoğaltmadır.


 

Kış aylarında, yaprak dökümünün ardından alınan 1 yaşlı dallardan, obur dallardan ve dip kısımlardaki piçlerden alınarak 10 ila 12 santim uzunluğunda hazırlanan çelikler, sıra üzeri 10-20 santim ve sıra arası 40-60 santim aralıklarla dikilir. Bunların üzeri yanmış hayvan gübresi ve toprakla kapatılır ve haftada bir kez sulanır. Çeliklerin yıl boyu bakımı yapılır.


 

Yıl sonunda fidana dönen çelikler, yaprak dökümünden sonra sökülür. Çelikler meyve dallarından alınmışsa, aynı yıl çiçek açar ancak gelişmesi zayıf olur. Bundan dolayı bu çiçeklerin koparılması önerilir. Daha yaşlı sürgünlerden sırık çelik yapılarak ya da yaşlı dip sürgünler köklü olarak ayrılarak da nar bahçesi kurulabilir. Böylece daha erken meyve alınabilir.

 


 

BAHÇE İÇİN YER SEÇİMİ VE HAZIRLIĞI

Bahçe kurulacak alanın bulaşıcı hastalık ve zararlılar bakımından temiz olması gerekir. Sonbaharda derin sürüm yapılır. İhtiyaç duyulursa 1 metre ara ile dipkazan çekilir ve pulluk tabanı kırılır. Yine sonbaharda ikinci sürüm yapılır. Araziye dikimden önce 3-5 ton kadar yanmış çiftlik gübresi karıştırılır. Dikimden sonrası iki yıl boyunca yeşil gübre (fiğ ya da bakla) ekilir ve çiçeklenme mevsiminde toprağa karıştırılır.


 

Dikim için 40'a 60 santim çapında çukur hazırlanır. Dikim aralığı çeşide göre sıra üzeri 1,5-3 metre, sıra arası 3-6 metre olarak uygulanır. İyi ışıklanma için fidanların kuzey-güney yönünde dikilmesi önerilir.


 

Hicaz narı, iyi bir bakım ile en yüksek verime 8–10 yılda ulaşır. Ağaç başına ortalama 100 slf 150 kilogram meyve alınabilir. Fidanlar, 1 ya da 2 yaşında bahçede hazırlanan yerlerine dikilir. Dikim zamanı, yaprak dökümünden sonra kış ve erken ilkbahara kadar olan süredir. Kökler düzene sokulur, çelik üzerindeki zayıf sürgünler ise çıkarılır. Tepesi 50 ila 60 santimden kesilerek dikilir. Dikimin ardından can suyu verilir.


 

DÖLLENME BİÇİMİ

Nar, genel olarak nisan başı-mayıs ortası gibi oldukça geç bir zamanda çiçek açar. Çiçeklenme dönemleri de uzundur, yaklaşık 50-70 gün sürer. Nar çiçekleri, böceklerle tozlanır. Yabancı tozlanmayla da verimliliği artar. Ağaçlar ve çiçekleri, erkek ve dişi olarak ayrılır.


 

TOPRAĞIN İŞLENMESİ

İlk yıllarda toprak derin şekilde sürülür ve yabancı ot kontrolüne önem verilir. Sonraki yıllarda ise derin sürüm yapılmaz, yüzeysel sürüm yeterlidir. Ağaç dipleri ihtiyaç duyulursa çapalanır.


 

BAHÇENİN SULANMASI

Yağışların yeterli olmadığı dönemlerde sulama gerekir. Bu durumda yüksek verim ve kaliteli ürün için 10-15 gün arayla sulama önerilir. Eksik ya da aşırı ve düzensiz sulama meyve kalitesini olumsuz etkiler. Ancak hasattan 15 gün önce sulama kesilir.


 

GÜBRELEME İŞLEMİ

Gübre için önce toprak ve bitki analizi gerekir. Analiz için ilkbahar mevsiminde güneş gören meyvesiz sürgünlerin orta yapraklarından, bitkinin dört yönünden, 25 ağaçtan 100 adet yaprak alınır. Bitkiye verilecek çiftlik gübresinin iyi yanmış olması gerekir. 2-3 yılda bir ağaç başına 40 ila 50 kilogram kadar çiftlik gübresi gövde çevresine dal uçlarının ulaştığı mesafeye kadar serpilerek toprağa karıştırılır.


 

Organik gübrenin ardından narın en çok ihitiyaç duyduğu besin maddesi azottur. Bakla, fiğ gibi bitkiler bahçenin tamamına ekilir, çiçeklenme döneminde ise toprağa gömülürler. Analiz sonucu kimyevi gübre uygun görülürse azotun üçte ikisi ilkbahar (Mart) ayında, kalanıda Haziran- Temmuz aylarında verilir. Gübreden hemen sonra sulama yapılır. Eğer su verilmeyecekse gübrenin çapa ile toprağa karıştırılması gerekir. Fosforlu ve potasyumlu gübrelerin ise sonbahar ve kış aylarında verilmesi önerilir.


 

BUDAMA İŞLEMİ

Narda budama dönemi, ağaçlara su yürümeden önceki süreçtir, yani ocak-şubat aylarıdır.


Narda şekil budaması ilk 2-3 yıl içinde ağaçlar verime yatmadan yapılır. Dikimin ardından dipten çıkan 3-4 sürgün ana gövde olarak tespit edilir. Ardından 50-60 santimden kesilerek alçak taçlanma sağlanır. Dipten gelen sürgünler ise temizlenir. Ana gövdelerden çıkan birincil ve ikincil dallarda 2’inci ve 3’üncü yıllarda tepe alma yapılır, böylece taç oluşumu tamamlanır.


 

Nar ağacı, 2. ve 3. yıllardan sonra meyve verir. Nar ağacı, sık taç oluşturduğu için güneşlenmeyi ve havalanmayı sağlamak için seyreltme yapılır. Bu işlem sırasında öncelikle hasta ve zayıf dallar alınır.


 

Bir nar ağacı, ortalama 20-30 yıldan itibaren verimden düşer. Verimi düşen ağaçta yaşlı gövdeler dipten kesilerek yeni sürgünlerin oluşumu sağlanır. Yeni gelen bu sürgünlerle yeni gövdeler oluşturulur. Bu sayede 100 yıla kadar aynı kökten yararlanılarak ürün alınır.


 

HASAT İŞLEMİ

Nar hasadı, çeşidine ve bölgelere Ağustos-Kasım aylarında yapılır. Meyve, aynı zamanda olgunlaşmaz, hasat 20-30 gün arayla 2-3 kez yapılabilir. Nar meyvesi adi depolama şartlarında 3-4 ay saklanabilir. 3 aydan daha fazla saklamak için 10 derecenin altında sıcaklık gerekir. Depolama öncesinde hem meyve hem de depo ilaçlanır. 5 derecenin altında meyvede üşüme zararı ortaya çıkar.


 


 





Bu Habere Ait Fotoğraflar

Bu Habere Ait Yorumlar


" Okuyucular tarafından www.ulusaltarim.com 'da yayınlanan içeriklere ilişkin yapılan yorumların cezai ve hukuki sorumluluğu yorumu yapan kişinin kendisine aittir. "

" Okuyucu yorumları hukuka uygunluk veya güncel bilgi içerip içermediği hususları bakımından değerlendirilmemekte, yorumlar otomatik olarak onaylanmaktadır. www.ulusaltarim.com, yapılan yorumlarla ilgili herhangi bir konuda sorumluluk kabul etmemektedir. "

" Köşe yazarının kaleme aldığı yazıların her türlü hukuki sorumluluğu yazarın kendisine aittir.
Ulusal Tarım, yazarların düşünce özgürlüğüne müdahale etmemektedir. "
Adınız *

E-Posta * (Yorumda Görünmeyecektir.)

Yorumunuz *



Yorumu Gönder