Yükleniyor...
Son Dakika
6.2.2019

Yeni doğan buzağıların bakımı ve beslenmesi

Dünyaya gelen buzağının hayatta kalması ve sağlıklı bir şekilde büyümesi, bakım ve beslemeyle yakından ilgilidir. Hatalı bakım ve besleme sebebiyle pek çok buzağı kaybedilirken, yaşayabilenler ise ilerde verim ve performans düşüklüğü göstermektedir.

Yeni doğmuş bir buzağının ilk olarak hayatta kalması sağlanmalı, ardından da sağlıklı işkembe gelişimin sağlanmalıdır.

 

HAYATTA KALMAK
Buzağı dünyaya geldi, ilk yapılacak iş doğum sonrası bakımlarını ihmal etmemek ve kaliteli bir ağız sütünü bir an önce içmesini sağlamaktır. 

 

Buzağa doğumdan itibaren yaklaşık 1 saat içersinde ayağa kalkıp anasını emmeye çalışır. Emmeden önce dişinin meme başları ve etrafı ılık sabunlu suyla yıkanıp temiz bir bezle sabun kalmayacak şekilde kurulanmalıdır.

 

 

AĞIZ SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ
Ağız sütü, başka bir yerden, başka bir yöntemle sağlanması mümkün olmayan bağışıklık maddelerini içerir. Buzağının mutlaka doğumdan hemen sonra ayağa kalkıp bu sıvıyı içmesi gerekir. Böylece vücudu mikrop ve hastalıklara karşı direnç kazanır. Aksi halde çok çabuk hasta olup ölebilir. Çünkü buzağıların enfeksiyöz hastalıklara ve mikroplara karşı hiçbir bağışıklığı yoktur. Bunu ancak ağız sütüyle alabilirler... Ağız sütü bir nevi aşı görevi görür.

 

Araştırmalara göre kaliteli ve yeterli miktarda ağız sütü alan buzağıların ilk 3 aylık dönemde hayatta kalma oranı yüzde 95'tir. Ağız sütü almayan buzağıların ise yüzde 70'i 3 ay olmadan ölür.

 

Ağız sütü, doğumdan hemen önce ya da kısa bir süre sonra salgınıp yavru için hazır hale gelir. En kaliteli ağız sütü, doğumdan sonraki ilk sağımda alınandır. Daha sonrakiler, besin maddeleri ve bağışıklık salgıları açısından daha fakirdir. Gerçek bir ağız sütü, normal zamanda alınan sütten 2 katı daha fazla kuru madde, 3 kat fazla mineral ve 5 kat fazla protein içerir. Bu sayede buzağı ihtiyaç duyduğu enerji, protein ve mineralleri ilk emme sırasında alır.

 

Kaliteli ağız sütü daha yoğundur ve krema kıvamındadır. Ağız sütü, annenin daha önce geçirdiği tüm hastalık ve enfeksiyonlara karşı bağışıklık hormonları içerir. Yani anne, bağışıklık sistemini, ağız sütü yoluyla yavrusuna nakleder...

 

Doğumdan sonraki günden itibaren buzağıların bağırsakları, bağışıklık maddesi emilimini yapamaz. Bu sebeple ağız sütünün buzağıya verilişinde vakit kaybedilmemelidir. En geç 2 saat içersinde mutlaka ağız sütü verilmelidir. Buzağı ayağa kalkıp anasını ememiyorsa ya da ana, yavrusunu emzirmek istemiyorsa ağız sütü sağılarak biberon yardımıyla buzağıya verilmelidir.

 

Dişinin kaliteli bir ağız sütü salgılaması için mutlaka doğumdan 3-4 hafta önce kuruya alınmalıdır. Öte yandan hayvanın sağımı, doğuma bir kaç gün kala kesilmelidir. Bazen üreticiler, hayvanın rahatsız olmaması ya da mastitise yakalanmaması için doğumdan önce sağım yapmaktadır. Bu durumda doğum sonrası ağız sütünün kalitesi düşer. 

 

Eğer doğumdan önce sağım yapılmak zorundaysa bu durumda sağılan süt temiz bir kaba konulup derin dondurucuda saklanmalıdır. Bu süt de ağız sütü özelliği taşıdığı için doğumdan sonra çözdürülerek buzağıya içirilmelidir.

 

Öte yandan genç hayvanların ağız sütleri, yaşlı hayvanların ağız sütlerine göre daha düşük kalitededir. Bu sebeple genç hayvanın ağız sütü, varsa yaşlı hayvanın ağız sütüyle karıştırılarak buzağıya verilebilir.

 

 

AĞIZ SÜTÜ VERMEK MİKTARI VE YÖNTEMİ:
Araştırmalara üreticilerin yüzde 25'i, doğumdan sonra buzağıyla ilgilenmiyor. Ağız sütü alıp almadığı kontrol edilmiyor. Oysa iyi bir yetiştirici, doğumdan sonra buzağıyı sıkı şekilde takip etmeli, onun en geç 2 saat içinde ağız sütü almasını sağlamalıdır. Buzağının ilk etapta içmesi gereken süt miktarı, 2, 2,5 litre kadardır. Günlük tüketim ise 4-6 litredir. Yani bir buzağı, günde ağırlığının yüzde 10'u kadar süt içmelidir.

 

NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
1- Dişinin memeleri temiz olmalıdır.

2- Buzağı, ilk birkaç saat içersinde yaklaşık 2-2,5 litre kadar ağız sütü almalıdır. Mümkünse ilk yarım saat içinde verilmelidir.

3- Yavru, ilk günün sonunda toplam 4-6 litre kadar süt içmiş olmalıdır.

4- Ağız sütü 3 öğün şeklinde düzenlenmelidir.

 

NE SÜREYLE VERİLİR?
Buzağılar ilk 4 gün ağız sütüyle beslenir. Miktarı ise, hayvanın canlı ağırlığının yüzde 10'u kadar olmalıdır. Aşırı süt verilmesi, sindirim sistemi bozukluklarına ve ishale yol açabilir. Eksik süt verilmesi ise gelişim problemlerine yol açar.

 

 

BUZAĞI MAMASI:
Süt ikame yemleri ya da buzağı mamaları, süt ve süt ürünlerinin özel işlemlerden geçirilerek kurutulmasıyla üretilir. Bu mamalar, fazla sayıda buzağıya sahip işletmelerde ya da fiyatının normal süte göre daha ucuz olduğu durumlarda kullanılabilir. Buzağı maması, ikinci haftanın başından sütten kesim dönemine kadar  normal süt yerine verilebilir. Buzağı mamaları mutlaka vücut sıcaklığında ve temiz bir ortamda hazırlanmalıdır. 

 

İŞKEMBE GELİŞİMİ:
Buzağılar 4 adet mideye sahip olmalarına karşın, ilk haftalarda sadece şirden görev yapmaktadır. İşkembe, kırkbayır ve börkenek, henüz gelişmemiş durumdadır. Buzağı büyüdükçe ve farklı yemler yedikçe midesi gelişir. İlerleyen dönemlerde sağlıklı bir gelişim ve hızlı kilo artışı için işkembenin bir an önce geliştirilmesi şarttır.

 

Buzağılarda süt gibi sıvı gıdalar, işkembeye uğramadan doğrudan şirdene geçer. Bundan dolayı sütün işkembe gelişimi katkısı yoktur. İşkembeyi ancak kuru yem geliştirir.

 

Buzağılara, 4 günlük olduktan sonra tam yağlı süt ve başlangıç yemi verilmesi gerekir. Başlangıç yemleri, yüksek protein, enerji, vitamin ve mineraller içerecek şekilde hazırlanır. Buzağı 2 aylık olana kadar bu yeme devam edilir. İlk günlerde buzağı bu yemi yemek istemeyebilir. Alıştırmak için günde bir kaç kez hayvanın ağzına bir avuç kadar yem koyulabilir. Başlangıç yemlerinin mutlaka pelet formda olması önerilir. Bu yeme, mısır, arpa ve buğday gibi tahıllar karıştırılabilir. Ancak bu tahıllar ince öğütülmemeli, kabaca kırılmış olmalıdır.

 

İşkembe gelişimi için kaba yemler büyük önem taşır. Yonca kuru otu, bu amaçla kullanılacak en iyi yemdir. Buzağılara en erken 4 haftalık en geç ise 6 haftalıkken yonca kuru otu verilmelidir. Ancak yoncanın çok erken dönemde hasat edilmemiş olması gerekir. Erken hasat yoncalar, hayvanı ishal yapabilir.

 

Buzağıya, 3 aylık olana kadar saman gibi kötü kaliteli yemler ile sulu kaba yemler, taze çayır ve mera otları ile silajlar verilmez. Çünkü buzağıya bunların faydası yoktur.

 

BUZAĞIYA SU VERİLMESİ:
Bazı üreticiler, süt içtiği için buzağının suya ihtiyacı olmadığını düşünüyor. Oysa bu yanlış bir davranış. Buzağıda işkembe gelişimi için su çok önemlidir. Buzağıların önünde istediği zaman istediği kadar içebileceği şekilde su bulundurulmalıdır. Su, buzağıya öğün şekilde ve soğuk olarak verilmemelidir. Buzağı, öğün gibi verilen suyu süt sanmakta ve büyük bir iştahla yüklü miktarda içmektedir. Bu da ishale yol açar. En iyi çözüm, 1 haftalıktan itibaren buzağının önünde sürekli temiz ve soğuk olmayan su bulundurmaktır.

 

 

BUZAĞININ SÜTTEN KESİLMESİ: 
Buzağıyı sütten kesmek için ideal zaman genellikle 5-8'inci haftalardır. Birden bire ya da kademeli olarak kesme işlemi yapılabilir. Fazla miktarda süt içen buzağılar bir anda değil, kademeli olarak sütten kesilmelidir. 

 

Sütten kesilecek buzağının günde en az 700 gram kadar başlangıç yemi tüketiyor olması gerekir. Eğer buzağı yeteri kadar yem yemiyorsa, işletmede sağlık sorunları varsa ve hava soğuksa sütten kesme işlemi 8'inci haftaya kadar uzatılabilir.





Bu Habere Ait Fotoğraflar

Bu Habere Ait Yorumlar


" Okuyucular tarafından www.ulusaltarim.com 'da yayınlanan içeriklere ilişkin yapılan yorumların cezai ve hukuki sorumluluğu yorumu yapan kişinin kendisine aittir. "

" Okuyucu yorumları hukuka uygunluk veya güncel bilgi içerip içermediği hususları bakımından değerlendirilmemekte, yorumlar otomatik olarak onaylanmaktadır. www.ulusaltarim.com, yapılan yorumlarla ilgili herhangi bir konuda sorumluluk kabul etmemektedir. "

" Köşe yazarının kaleme aldığı yazıların her türlü hukuki sorumluluğu yazarın kendisine aittir.
Ulusal Tarım, yazarların düşünce özgürlüğüne müdahale etmemektedir. "
Adınız *

E-Posta * (Yorumda Görünmeyecektir.)

Yorumunuz *



Yorumu Gönder